Theo báo cáo năm 2025, chương trình Khuyến công quốc gia (KCQG) tại Quảng Trị đã hoàn thành giải ngân 1,5 tỷ đồng cho 3 đề án trọng điểm, hỗ trợ trực tiếp 4 cơ sở công nghiệp nông thôn (CNNT) với tỷ lệ đạt 100%. Ghi nhận thực tế tại các đơn vị thụ hưởng cho thấy sự thay đổi rõ rệt nhờ dòng vốn mồi này. Tại Công ty TNHH Cát Minh Tâm (xã Trường Phú), đề án hỗ trợ dây chuyền sản xuất gỗ nguyên liệu đã giúp doanh thu công ty bứt phá, tăng từ 300 triệu đồng năm 2024 lên mức 500 triệu đồng năm 2025. Thu nhập bình quân của công nhân tại đây ổn định ở mức 8 triệu đồng/tháng.

Tương tự, các doanh nghiệp như Công ty TNHH TM DV Trọng Kim (ứng dụng công nghệ phủ acrylic tấm nhựa than tre và gỗ công nghiệp) hay Công ty TNHH MTV Nhất Long Quảng Trị (chế tác đá Granite) đều ghi nhận năng suất tăng vượt trội so với phương thức bán thủ công trước đây. Máy móc hiện đại giúp cắt giảm chi phí nhân công, đồng thời duy trì mức lương từ 7 đến 8 triệu đồng/người/tháng cho người lao động địa phương.

Bên cạnh nguồn lực trung ương, công tác khuyến công địa phương (KCĐP) năm 2025 cũng đạt được những kết quả ấn tượng. Tổng kinh phí được UBND tỉnh phê duyệt đạt hơn 5,8 tỷ đồng và đã thực hiện đạt 100% kế hoạch.

Dòng vốn này không chỉ giúp các cơ sở CNNT nâng cao năng suất, tiết kiệm chi phí, nâng cao uy tín thương hiệu mà còn giải quyết bài toán an sinh xã hội. Đặc biệt, chương trình đã tạo ra cơ hội việc làm cho lao động dôi dư tại các vùng có đất nông nghiệp bị thu hồi. Cũng trong năm này, Quảng Trị có 4 sản phẩm/bộ sản phẩm được công nhận là sản phẩm CNNT tiêu biểu cấp quốc gia. Bước sang năm 2026, Quảng Trị tiếp tục phân bổ 5 tỷ đồng ngân sách địa phương. Nguồn kinh phí này tập trung hỗ trợ ứng dụng máy móc thiết bị, tổ chức bình chọn sản phẩm tiêu biểu và đẩy mạnh tuyên truyền chính sách tới tận tay các chủ cơ sở sản xuất.

"Gỡ nghẽn" cơ chế để tăng tốc

Trước yêu cầu nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến công, việc hoàn thiện cơ chế, chính sách được xem là yếu tố quan trọng để tháo gỡ những khó khăn trong quá trình triển khai tại địa phương. Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác khuyến công trên địa bàn tỉnh Quảng Trị vẫn còn một số vướng mắc cần được xem xét, xử lý.

Sau khi sáp nhập vào tháng 7/2025, Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại tỉnh Quảng Trị hiện đang áp dụng đồng thời các nghị quyết của hai tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị trước đây để thực hiện chính sách khuyến công. Theo Sở Công Thương tỉnh Quảng Trị, một số quy định hiện hành chưa có hướng dẫn cụ thể, nhất là đối với các nội dung hỗ trợ mới như chuyển đổi số, sản xuất bền vững và xử lý ô nhiễm môi trường, dẫn đến khó khăn trong quá trình triển khai.

Bên cạnh đó, một số cơ sở công nghiệp nông thôn phản ánh việc khoản kinh phí hỗ trợ khuyến công phải tính vào thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp, làm giảm hiệu quả của chính sách hỗ trợ. Việc áp dụng các quy định của pháp luật về đầu tư công và đấu thầu đối với hoạt động hỗ trợ máy móc, thiết bị tiên tiến và xây dựng mô hình trình diễn cũng còn một số bất cập trong thực hiện.

Từ thực tiễn trên, địa phương kiến nghị Bộ Công Thương và các bộ, ngành liên quan sớm nghiên cứu, hoàn thiện các quy định và hướng dẫn thực hiện, tạo điều kiện để chính sách khuyến công được triển khai thống nhất, hiệu quả và phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Hiện nay, đại diện Bộ Công Thương cho biết đang tích cực phối hợp với Bộ Tài chính rà soát, xây dựng Thông tư mới thay thế các quy định hiện hành nhằm quản lý và sử dụng hiệu quả kinh phí khuyến công. Đối với vướng mắc về thuế, Bộ ghi nhận và sẽ làm việc với Bộ Tài chính, đồng thời đề nghị địa phương đối chiếu với Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp mới (có hiệu lực từ tháng 10/2025) để tìm phương án miễn thuế tối ưu cho doanh nghiệp.

Để nâng cao hơn nữa hiệu quả của dòng vốn khuyến công, Sở Công Thương tỉnh Quảng Trị cần chỉ đạo Trung tâm khuyến công chuyển dịch mạnh mẽ sang xây dựng các đề án nhóm, đề án điểm. Việc hỗ trợ cần đi vào trọng tâm, trọng điểm, khai thác sâu vào tiềm năng lợi thế riêng của vùng thay vì dàn trải. Đồng thời, tỉnh cần lồng ghép linh hoạt các chương trình hỗ trợ khác để tối ưu hóa nguồn lực, tránh chồng chéo, hướng tới mục tiêu phát triển công nghiệp nông thôn bền vững.

Tú Trần