Nhận diện những "nút thắt" từ thực tiễn

Phát biểu khai mạc Hội thảo, bà Đỗ Thị Minh Trâm, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, đơn vị quản lý Chương trình Khuyến công quốc gia thuộc Bộ Công Thương, cho biết công tác khuyến công thời gian qua đã khẳng định vai trò quan trọng trong thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và nâng cao giá trị sản xuất công nghiệp tại các địa phương. Tuy nhiên, hệ thống quy định hiện hành, đặc biệt là các quy định về xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và quản lý kinh phí khuyến công quốc gia đã bộc lộ một số bất cập, chưa đáp ứng kịp yêu cầu thực tiễn và nhu cầu phát triển của các cơ sở công nghiệp nông thôn trong giai đoạn mới.

Tại Hội thảo, đại diện nhiều Sở Công Thương và đơn vị sự nghiệp thực hiện nhiệm vụ khuyến công đã thẳng thắn trao đổi, đóng góp ý kiến về những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai. Một trong những nội dung được nhiều địa phương quan tâm là thời gian đăng ký kế hoạch khuyến công quốc gia hằng năm còn kéo dài. Theo quy định hiện hành, các địa phương phải đăng ký nhu cầu kinh phí từ tháng 6 của năm trước cho kế hoạch năm sau, trong khi nhu cầu đầu tư ứng dụng máy móc, thiết bị của doanh nghiệp và cơ sở công nghiệp nông thôn thường phát sinh trong thời gian ngắn, đòi hỏi cơ chế hỗ trợ linh hoạt và kịp thời hơn.

Hướng tới cơ chế thông thoáng, nâng cao hiệu quả triển khai

Với mục tiêu hoàn thiện quy định về xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và quản lý kinh phí khuyến công quốc gia theo hướng thông thoáng, minh bạch và phù hợp với thực tiễn, Tổ soạn thảo kỳ vọng dự thảo Thông tư sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho địa phương trong quá trình tổ chức thực hiện, đồng thời phát huy hiệu quả nguồn lực khuyến công, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn nhanh và bền vững.

Theo đó, dự thảo Thông tư tập trung sửa đổi, bổ sung một số nội dung trọng tâm.

Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống pháp lý về khuyến công thông qua việc hợp nhất và thay thế bốn Thông tư hiện hành gồm Thông tư số 46/2012/TT-BCT, Thông tư số 36/2013/TT-BCT, Thông tư số 20/2017/TT-BCT và Thông tư số 17/2018/TT-BCT, tạo sự thống nhất trong quá trình triển khai thực hiện.

Thứ hai, chuyển đổi mạnh mẽ cơ chế hỗ trợ từ việc doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn chủ động nộp hồ sơ đề nghị hỗ trợ sang cơ chế cơ quan quản lý nhà nước đồng hành, khảo sát nhu cầu thực tế, hướng dẫn và hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện các thủ tục cần thiết.

Thứ ba, tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với đơn giản hóa thủ tục hành chính; cắt giảm các thành phần hồ sơ, văn bản không cần thiết trong quá trình đăng ký kế hoạch, nghiệm thu và thanh quyết toán; đồng thời tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý các đề án khuyến công từ khâu đăng ký đến nghiệm thu.

Đáng chú ý, dự thảo Thông tư được xây dựng trên tinh thần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo quy định tại Nghị định số 235/2025/NĐ-CP của Chính phủ về khuyến công. Trong đó, tiếp tục khẳng định vai trò của Sở Công Thương là cơ quan tham mưu giúp UBND cấp tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước về hoạt động khuyến công tại địa phương, góp phần nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của địa phương trong tổ chức thực hiện các chính sách hỗ trợ.

Cùng với đó, việc rút ngắn thời gian đăng ký kế hoạch sẽ tạo điều kiện để các Sở Công Thương chủ động hơn trong xây dựng các đề án sát với nhu cầu thực tế, hạn chế việc phải điều chỉnh kế hoạch trong thời gian chờ phê duyệt kinh phí hỗ trợ.

Dự thảo cũng định hướng chuyển từ hỗ trợ dàn trải sang hỗ trợ có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên các mô hình ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến, công nghệ hiện đại, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn kinh phí khuyến công và tạo tác động lan tỏa đối với phát triển công nghiệp nông thôn.

Việc sửa đổi Thông tư lần này không chỉ nhằm hoàn thiện các quy định về xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và quản lý kinh phí khuyến công quốc gia, mà còn hướng tới đổi mới phương thức quản lý, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Tiếp thu các ý kiến đóng góp tại Hội thảo, đại diện Tổ soạn thảo cho biết sẽ khẩn trương tổng hợp, rà soát và hoàn thiện dự thảo Thông tư trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, ban hành.

Thông tư sau khi được ban hành kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng kinh phí khuyến công quốc gia, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để các địa phương, doanh nghiệp và cơ sở công nghiệp nông thôn tiếp cận chính sách hỗ trợ, thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn theo hướng hiện đại, xanh và bền vững.

Thủy Lê