Thực hiện Quyết định số 2677/QĐ-BCT ngày 29/9/2025 của Bộ trưởng Bộ Công Thương và Quyết định số 415/QĐ-ĐCK ngày 29/10/2025 của Cục trưởng Cục ĐCK, từ ngày 01/11/2025 đến ngày 10/11/2025, đoàn công tác do bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công làm Trưởng đoàn đã tiến hành làm việc tại Brazil và Argentina.

Đoàn công tác gồm 6 thành viên là Lãnh đạo, các cán bộ của Cục ĐCK, cán bộ Văn phòng Bộ Công Thương và Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Ninh Bình. Mục tiêu của chuyến công tác lần này là trao đổi kinh nghiệm về cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất kinh doanh; tìm hiểu mô hình đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh trong công nghiệp; đồng thời thúc đẩy xúc tiến thương mại, đưa sản phẩm công nghiệp nông thôn (CNNT) tiêu biểu của Việt Nam tiếp cận thị trường khu vực Nam Mỹ.

Brazil: Trọng tâm hợp tác công nghiệp và bài học từ trung tâm Sao Paulo

Tại Brazil, đoàn đã có những buổi làm việc quan trọng với Liên đoàn Công nghiệp bang Sao Paulo (FIESP) – tổ chức đại diện cho hơn 130.000 doanh nghiệp, đóng góp tới 40% GDP công nghiệp của Brazil. Tại đây, hai bên đã thảo luận sâu về các rào cản thương mại, các tiêu chuẩn kỹ thuật đối với hàng hóa nhập khẩu và đặc biệt là triển vọng từ Hiệp định Thương mại tự do (FTA) giữa Việt Nam và khối Mercosur.

Qua khảo sát thực tế tại các cơ sở sản xuất cà phê và thực phẩm tại Sao Paulo, đoàn nhận thấy doanh nghiệp Brazil rất chú trọng đến việc tự động hóa và quản trị chất lượng nghiêm ngặt. Bài học rút ra cho công tác khuyến công Việt Nam chính là việc thúc đẩy các cụm liên kết ngành. Brazil thành công nhờ sự gắn kết chặt chẽ giữa chính quyền bang, các viện nghiên cứu và hiệp hội ngành hàng để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ nâng cao năng suất.

Làm việc với Đại sứ quán và Thương vụ Việt Nam tại Brazil, bà Nguyễn Thị Lâm Giang khẳng định: "Thị trường Brazil với hơn 214 triệu dân là dư địa khổng lồ cho các mặt hàng dệt may, da giày và sản phẩm nông sản chế biến sâu của Việt Nam. Tuy nhiên, để thâm nhập sâu, các sản phẩm CNNT của chúng ta cần phải chú trọng hơn nữa đến bao bì, nhãn mác bằng tiếng Bồ Đào Nha và các chứng chỉ bền vững."

Argentina: Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) và mô hình đổi mới sáng tạo

Tiếp tục hành trình tại Argentina, đoàn đã làm việc với Ban Thư ký Công nghiệp và Phát triển sản xuất thuộc Bộ Kinh tế Argentina. Tại đây, những kinh nghiệm về xây dựng khung pháp lý hỗ trợ SMEs, các quỹ tài chính ưu đãi cho chuyển đổi số và phát triển công nghiệp xanh đã được chia sẻ cởi mở.

Đoàn cũng đã làm việc với Phòng Thương mại Argentina (CAC) nhằm giới thiệu danh mục các sản phẩm CNNT tiêu biểu cấp quốc gia của Việt Nam. Phía bạn đánh giá cao chất lượng các mặt hàng thủ công mỹ nghệ, sản phẩm chế biến từ dừa, gạo và các loại hạt của Việt Nam. Tuy nhiên, khoảng cách địa lý và chi phí logistics vẫn là thách thức lớn nhất.

Một bài học quan trọng từ Argentina là mô hình "Cửa sổ một cửa" cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Chính phủ Argentina tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ nông nghiệp (AgTech), giúp họ tối ưu hóa chuỗi cung ứng – một hướng đi mà các địa phương như Quảng Trị hay Sóc Trăng có thể áp dụng để nâng cao giá trị cho nông sản địa phương.

Kết quả đạt được và những bài học kinh nghiệm chiến lược

Chuyến công tác đã đạt được những kết quả thực chất và toàn diện:

Về nhận thức và chính sách: Đoàn đã nắm bắt được xu hướng chuyển đổi xanh và các tiêu chuẩn bảo vệ môi trường khắt khe mà khối Mercosur đang chuẩn bị áp dụng. Đây là cơ sở để Cục ĐCK tham mưu cho Bộ Công Thương trong việc xây dựng kế hoạch khuyến công giai đoạn 2026-2030.

Về xúc tiến thương mại: Thiết lập kênh thông tin trực tiếp với FIESP (Brazil) và CAC (Argentina), tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam tìm kiếm đối tác và đăng ký tham gia các hội chợ chuyên ngành tại Nam Mỹ.

Về đào tạo nguồn lực: Các thành viên đoàn từ địa phương đã trực tiếp quan sát cách vận hành các trung tâm đổi mới sáng tạo, từ đó có thêm tư liệu thực tiễn để áp dụng vào công tác hướng dẫn các cơ sở CNNT tại địa phương mình.

Những bài học kinh nghiệm rút ra:

Thứ nhất, đổi mới công nghệ phải đi đôi với xây dựng thương hiệu quốc tế. Các sản phẩm CNNT tiêu biểu cần được đầu tư bài bản về câu chuyện thương hiệu (storytelling) để tạo sự khác biệt tại thị trường Nam Mỹ.

Thứ hai, tận dụng tối đa vai trò của hệ thống Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài. Đây là "cánh tay nối dài" giúp doanh nghiệp cập nhật chính sách thị trường và kết nối giao thương nhanh nhất.

Thứ ba, thúc đẩy chuyển đổi xanh là yêu cầu bắt buộc. Để xuất khẩu sang các nước phát triển, sản phẩm công nghiệp nông thôn phải đáp ứng các tiêu chuẩn về dấu chân carbon và sản xuất sạch hơn.

Chuyến công tác tại Brazil và Argentina đã khép lại thành công, mở ra một chương mới trong quan hệ hợp tác công nghiệp và thương mại. Với những bài học thực tiễn thu nhận được, tin tưởng rằng công tác khuyến công trong thời gian tới sẽ có những bước đột phá mạnh mẽ, đưa sản phẩm Việt Nam vươn xa và khẳng định vị thế trên trường quốc tế./.

Lê Thủy